Truskolascy na Ziemi Sanockiej


 

Stanisław Truskolaski przeniósł się Ziemię Sanocką przed 1750 r. Stanisław i Magdalena otrzymali w spadku po Stadnickich liczne dobra w sanockim. Truskolascy żyli na tej ziemi przez ponad 200 lat, do XXw. Przez te dwieście lat Truskolascy stali znaczącym i licznym rodem , skoligaczonym z najlepszymi rodzinami.  Już Stanisław miał pięciu synów i trzy córki. Poniższe drzewa ukazują tylko główne linie rodziny.

 Sta. T.___3

               Kliknij  aby powiększyć  -  I część  Truskolascy na Ziemi Sanockiej

                         

              

 

 

8. Stanisław Truskolaski (1720 -1790

 

Pierwszy przeniósł się na ziema  Sanocką otrzymawszy w spadku Płonną z zameczkiem obronnym. Następnie posiadł Pielnie, Pobiedów, Klucz Zagórski, Niebieszczany.

Rezydował w Pielni.

Sędzia sanocki w latach 1781-1782, miecznik sanocki w latach 1769-1770, wojski mniejszy sanocki w latach 1768-1769, skarbnik sanocki w latach 1766-1768

W 1767 roku przySstąpił do Konfederacji Radomskiej.

Powyższe podaje za:

 - Akta grodzkie i ziemskie za czasów Rzeczypospolitej Polskiej, archiwum bernardyńskie

 - Urzędnicy województwa ruskiego XIV - XVIII wieku (ziemia halicka, lwowska, przemyska, sanocka), Spis opracował K.Przyboś, Wrocław 1987.  

Wybrany marszałkiem Sanockim (patrz: Herbarz Polski, Kacper Niesiecki) oraz członkiem Stanów i prezesem Sądu ziemskiego, zatwierdzenie szlachectwa otrzymał w 1782 r. Należy tu zaznaczyć, że po zajęciu Galicji i potwierdzeniu przez rząd w Wiedniu przywilejów polskiej szlachty, od roku 1778 uprawnienia Komisji Magnatów otrzymały sądy grodzkie i ziemskie, a zatwierdzenie szlachectwa wymagało: przedstawienia wywodu, herbu oraz dowodu, iż rodzina posiadała od 150 lat dobra ziemskie w Rzeczpospolitej. (Poczet Szlachty Galicyjskiej i Bukowińskiej).

Marian Truskolaski podaje, że Stanisław był posłem na Sejm Elekcyjny w 1764 r. i podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Ożeniony z Magdaleną Cieszanowską. Miał dwie córki: Salomeję Rylską i Konstancję Konopacką. Miał również sześciu synów. Według Mariana Truskolaskiego synów było pięciu. Ale Trzecieski wymienia sześciu; porównując imiona oraz biorąc pod uwagę Poczet Szlachty Galicyjskiej i Bukowińskiej należy przyjąć, że było ich sześciu.

 

Synowie Stanisława Truskolaskiego

Adam, najstarszy, rezydował w Niebieszczanach, właściciel również Siemuszowej.

Ożeniony z Tyszkowską.

Według Trzecieskiego "Pamiątki i wspomnienia z sanockiej ziemi", Krosno, 1907 r., Adam Truskolaski był zastępcą kierownika kasy cyrkułowej. Adam brał udział w powstaniu kościu-

szkowskim - patrz „Oficerowie wojska koronnego 1777 – 1794"

Adam i Tyszkowska mieli trzech synów: Antoniego i bezżennych Stanisława i Sykstusa jak podaje Trzecieski.

Onufry, (zmarł 20.05.1808 r.) rezydował w Zagórzu, posiadał również Dudyńce, Roztoki i Markowce.

We wnętrzu kościoła w Zagórzu znajduje się tablica Onufrego z napisem:

 "Tu spoczywa ciało M. D. Onufrego Truskolaskiego, komornika niegdyś ziemi sanockiey, dziedzica tych dóbr, zmarłego dnia 20 maya1808r.,     a któremu wdzięczność u Konstancyi z Giebułtowskich, żony, ten na pamiątkę położyła kamień. Westchnij widzu do Boga, o pomoc duszy Yego, która cnotą zasłużyła, aby żył wiecznie w boskiey łasce y pamięci ludzi".

 

Najstarszy syn Onufrego, Teofil Tomasz Aleksander urodzony w 1787 r. zmarł w Warszawie po kampanii Napoleona na Moskwę w 1812 r. z ran odniesionych na polu chwały.

Jego młodszy brat, drugi syn Onufrego,Cyryl Franciszek (urodzony 1789 r) ożeniony później z Katarzyną Truskolaską, córką Antoniego z Płonnej i Magdaleny z Krajewskich był ojcem Seweryna i Franciszka Trukolaskich.

Ślub Cyryla Franciszka Truskolaskiego z Katarzyną odbył się 11.07,1813 w Bukowsku. Katarzyna miała lat 19 a Cyryl Franciszek lat 24.

Tak podaje Księga ślubów parafii Bukowsko.

 

Syn Cyryla Franciszka, też Franciszek był ojcem Kazimierza Truskolaskiego (1845* - 1906+), powstańca z 1863/4 r., grób Kazimierza znajduje się w Krakowie na cmentarzu Rakowieckim.


Ignacy, właściciel Pobiednej. Bezżenny.


Antoni (1750 - 1830) z Płonnej, żonaty z Magdaleną Krajewską z Krajewa h. Jasieńczyk. Posiadał również Kamienną.

Józef, kanonik krakowski, biblofil. Jego zbiory zagineły w Jaśle w czasie wojny.

Franciszek z Pielni.

 

 Powyższe dane o dobrach Truskolaskich, synów Stanisława, podaję wgł "Topograficzno-statystycznych materiałów Antona Baldacciego" - patrz Res Historica 37, 2014, Tomasz Hołyński.Dane te dotyczą

roku 1804.

 

Akta grodzkie i ziemskie tzw. bernardyńskie we Lwowie Tom 23 zawierają Lauda sejmikowe wiszeńskie, lwowskie, przemyskie i sanockie z lat 1731 – 1772, czyli z okresu życia Stanisława Truskolaskiego.

Po raz pierwszy Stanisław Truskolaski podpisuje Uchwałę ziemian sanockich z dnia 28 stycznia 1749 r. Następnie podpisuje Punkta do laudum od ziemi sanockiej w Sanoku w dniu 12 wrze-śnia 1758 r. i Uchwałę ziemian sanockich 5 lutego 1759 r. W Wiszni 5 lutego 1764 r. Instrukcję

sejmiku posłom na Sejm konwokacyjny podpisuje Stanisław już jako podstoli liwski

i konsyliarz (w dawnej Polsce doradca, członek władzy wykonawczej, pomocnik marszałka konfederacji).

Następnego dnia, 6 lutego 1764 r., Konfederacja województwa ruskiego po śmierci Augusta III dokonała wyboru marszałka na czas bezkrólewia, do pomocy wybrano komisarzy, a z ziemi sanockiej wybór padł na Stanisława Truskolaskiego podstolego liwskiego i zakroczyńskiego

i w tymże dniu Stanisław został sędzią kapturowym na czas bezkrólewia.

Protest ziem sanockich z dnia 1 września 1767 r. podpisuje "Stanisław z Truskolas Truskolaski".

W dniu 23 maja 1765 r. Laudum elekcyjne ziemi sanockiej wybrało pisarzem ziemi sanockiej Stanisława, który otrzymał votis guadraginta (głosów 40).

 

 

9. Antoni Truskolaski (1750 - 1830)

żonaty z Magdaleną Krajewską z Krajewa h. Jasieńczyk.

Ich ślub odbył się w 1766 r. na słynnym wówczas zjeździe szlachty w Dubiecku "książę Biskup pragnął przed odjazdem afekt swój wyświecić i względem miłej Braci wdzięcznie się polecić" (Trzecieski Jan). Spis gości ułożył W. Pol w zabawnym wierszu (Trzecieski, str. 54), w którym pisze m. innymi "o Panach Truskolaskich".

Magdalena Truskolaska z Krajewskich dożyła późnej starości, była żywą kroniką końca XVIII w. Dwór w Płonnej Antoniego i Magdaleny z Krajewskich był znany z zamożności i cieszył się opinią domu otwartego (Trzecieski, str. 108, 109).

Magdalena Truskolaska była córką Karola Krajewskiego, własciciela Tyrawy Wołskiej i Kitajgrodzkiej

Antoni i Magdalena z Krajewskich zostawili córki:

- Katarzynę za Franciszka Truskolaskiego, syna Onufrego

- Józefę za  Anzelma Niesiołowskiego

- Helenę

 oraz  synów Leonarda?, Franciszka i Jana.

Leonard pozostał w Płonnej i linia ta skończyła się na Włodzimierzu, marszałku sanockim i pośle na sejm krajowy i do austriackiego parlamentu (patrz Trzecieski).

Drugi syn Antoniego Franciszek Truskolaski urodzony w 1797 r. ożeniony z Faustyną Żurawską córka Rafałą i Joanny Biberstein.

 

10. Franciszek Truskolaski (1797-1864)

drugi syn Antoniego był jedną z najbarwniejszych postaci pierwszej połowy XIX w. ziemi sanockiej. Jako piętnastoletni uczeń w 1812 r. porzuca naukę we Lwowie i wstępuje do wojska polskiego w Księstwie Warszawskim. Bierze udział wraz ze swym stryjecznym bratem (synem Onufrego Truskolaskiego) w wyprawie Napoleona na Moskwę. Później walczy w wojnach Napoleona, bierze udział w bitwach pod Lipskiem. Walczy również we Francji. Wraca do kraju po klęsce pod Waterloo już jako oficer. Pozostaje w wojsku Królestwa Polskiego do roku 1826. Występuje z wojska w randze kapitana strzelców konnych. Bierze udział w bitwie pod Stoczkiem.

Po upadku powstania listopadowego znalazł się na banicji w Paryżu.

W 1834 roku żeni się z Faustyną Żurawską córką Rafała i Joanny Biberstein. Wstępuje do loży masońskiej. Z Paryża powraca w 1838 r. po otrzymaniu amnestii. Osiedla się w Jasionowie, który zostawiła babka Joanna Biberstein. Po powrocie szlachta sanocka wybiera go delegatem do Stanów tzn. do Sejmu we Lwowie.

Cudem przeżyli, Franciszek i jego syn Henryk, rabację w 1848 r. gdy chłopstwo napadło na dwór w Jasionowie i zaczęło grabież. Wiosnę Ludów Franciszek przeżył walcząc i zdobywając Sambor i Przemyśl. Po interwencji cara Mikołaja Franciszek dostaje się do niewoli rosyjskiej, a wydany austriakom przesiedział trzy lata w twierdzy tyrolskiej Kufstein. Powrócił chory i załamany w 1851 r. Umiera w 1864 r.

Franciszek Truskolaski był właścicielem Zagórza, Łukowej, Tarnawy i fundatorem:

 kaplicy grobowej na starym cmentarzu w Zagórzu (kaplica Truskolaskich i Gubrynowiczów),

 cerkwi pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Bożej w Tarnawie Górnej z 1817 r., obecnie

w ruinie (1 km od szosy Zagórz – Komańcza),

 współfundatorem cerkwi pod wezwaniem Św. Michała w Zagórzu (1836 r.),

 cerkwi p.w. Św. Dymitra (obecnie kościół katolicki) w miejscowości Łukowe (1828 r.).

 

11. Henryk Truskolaski (1827 - 1911)

 syn Franciszka. Brał u boku ojca udział w walkach Wiosny Ludów. Uniknął represji i wrócił do Jasionowa. Ożenił się w 1854 r. z Celiną Rubczyńską córką Maurycego i Heleny Walewskiej.

W 1863 r. Henryk przekracza granicę rosyjską i wstępuje do oddziałów Langiewicza walcząc pod Małogoszczą i Drohowiskami. Po upadku powstania, ranny, wraca do Jasionowa

z towarzyszami broni. Ukrywają się w lasach w Turzym Polu. Tam też żona jego Celina nosiła żywność i ubranie. Przenikali pojedynczo w społeczeństwo aż do czasu, gdy rząd austriacki zaprzestał represji wobec powstańców.

Sprzedał Jasionów Dzieduszyckim w 1893 r (patrz karta Jasionów).

 

Mieli dwóch synów: Alfreda (1857*) oraz Gustawa(1867*). Najpierw krótko o Gustawie.

Gustaw Truskolaski urodzony 2.11.1867 r. w Jasionowie zmarł 4.05. 1934 r.

Oficer austriacki, po 1918 r. w wojsku polskim. Wysoki dowódca w wyprawie na Kijów, walczył pod Browarami (przedmieście Kijowa na wschodnim brzegu Dniepru). Brał udział

w ofensywie na forty Grodna jako dowódca 2 pułku strzelców podhalańskich w stopniu pułkownika (patrz: Jerzy Gieza - Fragmenty wspomnień Kazimierz Ducha: Wojsko Polskie, Almanach Sądecki nr 2/11 1995). Po traktacie ryskim w 1921 r. już jako generał objął dowództwo dywizji w Przemyślu, a w latach 1928 - 1932 był dowódcą korpusu nr III

w Grodnie. W Sanoku znajduje się pomnik poświęcony 2 pułkowi strzelców podhalańskich.

Ożeniony był z austriacką baronówną Van Waidenhasen.

Gustaw zmarł w maju 1934 r. Pochowany na cmentarzu w Besku.

 

12. Alfred Truskolaski (19.04.1857 - 1930)

 starszy syn Henryka, urzędnik. Po sprzedaży Jasionowa Dzieduszyckim osiadł w Białej (obecnie dzielnica Bielska Białej). Tam ożenił się z Karoliną Anną z Giełdanowskich (Gieldanowskich) córką Aleksandra i Rozaliny p.v. Hainisch.

Ślub odbył się w lutym 1893 r. Około 1907 roku powraca do Galicji i mieszka w Jaśle wraz

z Karoliną i dwoma synami: Zdzisławem i Marianem.

Alfred umiera w Jaśle w 1930 r. Pochowany na jasielskim cmentarzu.

Marian Truskolaski, autor Historii Rodziny Truskolaskich h. Ślepowron, mieszkał w Henry-kowie. Miał jedynego syna Andrzeja, kolekcjonera starych samochodów. Marian Truskolaski był nieco poróżniony z rodziną brata Zdzisława jak również z rodziną syna Andrzeja. Przyczyną były różnice światopoglądowe.

Andrzej Truskolaski miał jedną córkę, Jolantę, która mieszka w Krakowie. Jolanta ma dwóch synów.

 

13. Zdzisław Truskolaski (1899 - 1949) , najwybitniejszy z 14 pokoleń z Truskolaskich

Ożeniony z Jadwigą Dymnicką, córką kupca jasielskiego.

Zdzisław i Jadwiga Dymnicka mieli córkę Marię Elizę i trzech synów: Piotra, Łukasza i Pawła.

Rodzina po II wojnie zamieszkała w Krośnie, a potem w Iwoniczu Zdroju. Ciężko chory Zdzisław umiera w 1949 r. Zdzisław, artysta malarz pozostawia bogatą spuściznę artystyczną, lecz w powojennej zawierusze część jego prac ginie. Obecnie prace Zdzisława znajdują się w muzeach w Krośnie, Rzeszowie, Krakowie oraz w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą.

Zdzisław został odznaczony medalem Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata.

Jadwiga p.v. Dymnicka, absolwentka matematyki UJ była nauczycielem. Zmarła w Radomiu w wieku 99 lat (1904-2003).

Zdzisław i Jadwiga pochowani są na starym cmentarzu w Jaśle w grobowcu rodziny Dymnickich.

Maria Eliza żonata z Karolem Engelhofferem, węgierskim chemikiem, pozostaje bezdzietna. Mieszka w Radomiu.

Łukasz Truskolaski urodzony 1942 r. żonaty z Aleksandrą ma trzy córki: Monikę, Elżbietę

i Małgorzatę. Ukończyły studia wyższe. Monika mieszka w Radomiu, Elżbieta w Tarnowie a Małgorzata w Warszawie.

Paweł Truskolaski urodzony 1944 r. żonaty z Janiną z Kononowiczów ma dwie córki: Agnieszkę i Annę. Agnieszka dr matematyki, pracownik naukowy. Anna mgr historii, nauczycielka. Mieszkają w Rzeszowie.

 

 

14. Piotr Truskolaski (1939 - 2005)

 Najstarszy syn Zdzisława, urodzony w Jaśle. Po zdaniu matury w LO w Iwoniczu Zdroju kończy geofizykę na AGH w Krakowie. Dwukrotnie żonaty.

Z pierwszego małżeństwa miał córkę Justynę. Justyna Truskolaska obecnie dr pedagogiki na KUL-u, liczne publikację. Justyna Truskolaska wyszła za Roberta Toruja i mają dzieci:

Nasturcja (ur.1991), Semko Michał (ur.1993), Gniewko Jerzy (ur.1999), Mieszko Michał (ur.2010).

Z drugiego małżeństwa Piotr miał dwoje dzieci.